Geld

Jaren geleden was er een boel heisa over de Bonuskaarten van Albert Heijn. Die zouden de privacy in de weg staan, Albert Heijn zou zo alles van ons te weten komen en dat moest eerst maatschappelijk besproken worden. Dat is inmiddels gebeurd en ik geloof niet dat veel mensen zich nog druk maken om dat fenomeen. Ik ook niet zozeer over de privacy-kant er van, maar wel over iets dat er nauw verband mee houdt. Als mijn Bonuskaart gescand wordt weet AH precies wat ik gekocht heb en tegen welke prijs. Nuttige informatie voor de kruidenier....maar ook voor mij.

Twee ambtenaren van het ministerie van Financiën hebben mij los van elkaar gezegd dat ze zich soms schamen om bij de Belastingdienst te werken. Een van hen suggereerde dat ik een klachtenbrief zou schrijven. De reden voor deze hartekreet van loyale ambtenaren - want dat is het - is het feit dat de Belastingdienst bijna compleet onbereikbaar is voor de belastingbetalers die met vragen zitten over hun aangifte.

"Dus u denkt dat geld de wortel is van alle kwaad?" zei Francisco d’Anconia. "Hebt u ooit gevraagd wat de wortel van geld is? Geld is een ruilmiddel, dat niet kan bestaan tenzij er goederen worden geproduceerd en er mensen zijn om ze te produceren. Geld is de materiële vorm van het principe dat mensen, die met elkaar willen omgaan, handel moeten drijven en waarde tegenover waarde moeten stellen. Geld is niet het middel van de klaplopers die aanspraak maken op uw product met behulp van tranen, of van de plunderaars die het u afhandig maken met geweld. Geld wordt slechts mogelijk gemaakt door de mensen die produceren. Is dat wat u beschouwt als kwaad?

Op lijstjes van superrijken staat-ie zelden en dat is vreemd want volgens sommigen is hij de Rijkste Man Ooit! Wever/industrieel/bankier/handelaar/diplomaat en weldoener Jakob Fugger ‘de Rijke’ uit het Duitse Augsburg was in de tijd dat hij leefde – rond 1500 – al de rijkste man van Europa, omdat hij goed was voor 2,2% van het Bruto Europees Product in die tijd. Als hij nu in de VS zou leven zou dat neerkomen op 400 miljard en daarmee zou hij oliemagnaat Rockefeller ( 1,5% van het Amerikaanse nationaal product) en Bill Gates (0,44% ) ver achter zich laten. Maar los van dat soort berekeningen was Fugger vooral een spectaculaire promotor van het kapitalisme, een Gordon Gecko avant la lettre. Bezeten van geld verdienen werd hij de financier van Keizers, Koningen en Pausen voor hun feesten, kastelen en oorlogen. En als er niet op tijd werd terugbetaald dan kregen ze een op hoge toon gestelde aanmaning. Want Fugger had macht, Hij bepaalde wie een positie in de kerk kreeg en zelfs wie uiteindelijk Keizer werd. Door zijn bemoeienissen verdween het kerkelijk taboe op de heffing van rente en kreeg het kapitalisme vrij baan. Dat leverde ook veel vijanden op, zoals de hervormer Maarten Luther en de eerste socialisten (want wie denkt dat de strijd tussen kapitalisten en socialisten pas in de 19e eeuw begon die is eeuwen te laat). Toch wordt hij vandaag de dag vooral gezien als een weldoener – die nog steeds wel doet.